Fretten

Op deze pagina wordt er wat dieper ingegaan op een ander populair huisdier: de fret. Dit kleine roofdier vormt steeds vaker een leuk huisdier waardoor wij ook hiervoor een extra pagina voorzien vol van informatie.

Een beetje geschiedenis


Fretten behoren tot de familie van de wezels, otters, dassen,

hermelijnen en marters. Het houden van fretten is vermoedelijk al

zeer vroeg begonnen. Reeds rond 620 voor Christus is er sprake

van het houden van fretten. Vermoedelijk gebeurde dit zelfs nog

vroeger, maar hiervan zijn geen documenten meer teruggevonden. 

Vroeger werd de fret vooral gebruikt voor zijn nuttige

eigenschappen. Het is pas later dat de fret meer en meer als

gezelschapsdier zoals wij de fret vandaag vooral kennen gehouden

werd. De fret werd in de geschiedenis gebruikt als roofdier, om de 

populatie aan konijnen, ratten en muizen onder controle te houden.

Zo mocht de fret mee op de boottochten (ondekkingsreizen naar

onder andere Amerika) om op die boten de rattenpopulatie in te

dijken. Later in de geschiedenis werd de fret ook gehouden voor

de jacht op konijnen, omdat zij door hun bouw ook de konijnenholen in konden kruipen. Fretten worden soms ook gehouden als pelsdier. Daarnaast worden fretten gebruikt door de gezondheidsindustrievoor onderzoek op onder andere virale infecties (zoals griep), voortplanting en hormonale studies.
Meer en meer echter wordt de fret gehouden als huisdier. Dit is geleidelijk aan gegroeid. Een bekend voorbeeld van deze groei is de spelen (ferret-legging) die met fretten georganiseerd worden. In sommige delen van het Verenigd Koninkrijk gebeurd dit nog. Het doel van dit spel is om twee fretten zo lang mogelijk in je broek te laten ronddolen terwijl de opening ter hoogte van de enkels en heupen goed afgesloten is. De persoon die dit het langste volhoud wint. In 2010 stond het record op 5 uur en 30 minuten.
Gelukkig moet niet iedereen deze spelletjes organiseren met zijn fret om te weten dat dit een tof huisdier is.

Enkele eigenschappen


Fretten zijn van nature nieuwsgierig. Laat je ze onbewaakt alleen loslopen, dan kan het zijn dat ze zelf op verkenning gaan en het lang duurt eer je ze gevonden hebt. Normaal gezien gaat een tamme fret niet snel bijten. Een moeder met jongen durft echter al eens agressief uit de hoek komen. Een fret die bijt laat niet snel los, vaak is de beste oplossing om hem onder een lopende kraan te houden of je hand in een emmer met water te stoppen.
Een fret gaat zijn volwassen gewicht bereikt hebben rond 6 maanden leeftijd. Mannetjes wegen tussen de 1 en 2 kg, vrouwtjes iets lichter (tussen 600g en 1kg). Wanneer ze gesteriliseerd/gecastreerd worden liggen de gewichten van mannetjes en vrouwtjes dichter bij elkaar. Vrouwtjes gaan iets groter worden terwijl mannetjes niet de typische gespierde nek gaan krijgen die intacte mannetjes wel hebben. Fretten zijn geslachtsrijp tussen de 8 en 12 maanden leeftijd. Gemiddeld gezien wordt een fret 6-12 jaar oud.
Een fret heeft een kenmerkende geur. Deze geur kan heel de ruimte waarin de fret zit gaan vullen en wordt door sommige eigenaars als vervelend omschreven. Een echt stinkende geur kan ook, maar deze is meestal kortdurend en afkomstig van de anaalzakken. Een fret bezit anaalzakken zoals een hond en een kat en wanneer een fret zich bedreigd voelt kan hij deze anaalzakken legen. Deze vochtige, olieachtige substantie is fel stinkend maar deze geur verdwijnt een tijdje nadien al terug. 
Hoewel fretten hun slaapgedrag aanpassen aan dat van de eigenaars zijn het dieren die vaak slapen. Een 18-tal uur per dag zal de fret slapen, tussenin zal de fret eten en zijn behoefte doen. In de natuur zijn fretten vooral actief tegen schemering, maar als gezelschapsdier gehouden fretten zullen vaak ook overdag actiever zijn.
Een fret is niet geschikt voor jonge kinderen, wel voor de iets oudere kinderen en volwassenen.

Vaccinatie


Net als vele andere van onze huisdieren is het aangeraden om fretten te laten vaccineren. 

Hondenziektevirus
Het hondenziektevirus waartegen honden ook gevaccineerd worden kan ook besmetting veroorzaken bij fretten. Zij ontwikkelen eerst een algemene infectie waarbij er sufheid, koorts en diarree ontwikkeld waarna ze in een fase terecht komen van zenuwsymptomen. Een vaccinatie hiertegen wordt meestal gegeven vanaf de leeftijd van 8-9 weken. Deze vaccinatie wordt herhaald op 12-14 weken waarna het vaccin jaarlijks opnieuw geplaatst wordt.

Rabiës of hondsdolheid
Wanneer je fret ook mee op vakantie gaat is er eenverplichting van het plaatsen van een chip in combinatie met het vaccineren tegen rabiës. Deze vaccinatie wordt meestal geplaatst op 12-13 weken leeftijd en wordtjaarlijks herhaald.

Castratie en sterilisatie en voortplanting


Voortplanting
Fretten zijn gemiddeld vruchtbaar rond de leeftijd van 9 maanden. Hun vruchtbare periode is seizoensgebonden en deze begint meestal wanneer de dagen beginnen te lengen. Vrouwtjes gaan vruchtbaar zijn vanaf einde maart tot augustus. De testikels van mannetjes worden geleidelijk aan groter vanaf december tot juli. Dit komt door hun spermaproductie op die moment.

Om een eisprong te hebben, moet er een paring plaatsvinden (geïnduceerde ovulatie). Zonder ovulatie blijft het vrouwtje constant in oestrus (periode van vruchtbaarheid). Deze situatie houdt aan tot de dagen weer beginnen te korten na augustus. Deze lange periode van oestrus zorgt voor een hoge en permanente concentratie aan het hormoon oestrogeen. Deze hoge concentratie is niet gezond voor de fret en leidt uiteindelijk tot andere problemen (zie ook verder hieronder). De paring kan nogal wild zijn bij fretten en lijkt dus op het eerste zicht redelijk agressief. 

Als je wilt kweken met fretten let je best op een signaal bij het vrouwtje vooraleer je ze samen plaatst met het mannetje. Vanaf januari-februari zal je kunnen merken dat haar vulva begint te zwellen. Tegen maart zal zij dan in oestrus zijn. Hierdoor kan het zijn dat ze minder eet en slaapt. Eens het vrouwtje in oestrus is wacht je best 10 dagen vooraleer je haar koppelt met je mannetje. Het koppelen zelf kan best gebeuren gedurende 2 opeenvolgende dagen of door verschillende korte periodes gedurende deze 48 uur. Het mannetje zal tijdens de paring het vrouwtje stevig bij de nek vastpakken en misschien zelfs verplaatsen. Gemiddeld duurt het paren 1 uur, waarbij het mannetje verschillende rustpauzes pakt waarbij hij meestal op het vrouwtje blijft liggen. 

Drachtlengte bij de fret is gemiddeld 40-42 dagen. Ongeveer een week voor de werpdatum zal het vrouwtje haarverlies ondervinden. De bevalling zelf duurt ongeveer 2 tot 3 uur, waarbij gemiddeld 5 jongen per uur geboren worden. Gemiddeld zijn er 8-9 jongen per worp. Het moederdier zal pas aandacht geven aan haar jongen nadat alle jongen geboren zijn. Als er geen bevruchting plaatsvindt ondanks paring zal een schijnzwangerschapontstaan gedurende deze periode.

Jongen worden blind en doof geboren en hebben slechts een zeer beperkte vacht. Het opvoeden gebeurt zuiver door het moederdier en vanaf 21 dagen leeftijd eten de jongen al zachte voeding. Het eten van zachte voeding gebeurt dus vaak vooraleer de ogen openen. Speenleeftijd bij fretten is rond 6 à 8 weken. Ongeveer 2 weken na het spenen zal het moederdier terug in oestrus komen.



Hyperoestrogenisme
In het scenario waarbij er niet gekweekt wordt met een vrouwlijke fret zal er een hoge productie aan het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen ontstaan in de periode van maart tot augustus. Deze situatie leidt tot het ontstaan van beenmergsuppressie waarbij alle cellen van het bloed aangetast worden. Het gevolg hiervan is sterfte. Hoewel deze conditie meestal problemen geeft na de leeftijd van 1 jaar wordt er toch aangeraden om uw fret te laten steriliseren indien u niet wenst te kweken met haar.Sterilisatie wordt meestal uitgevoerd op 6 maandenleeftijd.


Castratie
Redenen om een mannelijke fret te castreren zijn divers. Soms wordt het gedaan om agressiviteitsredenen, soms ook om teelbalkanker of de specifieke geur te verminderen. Een castratie op jonge leeftijd is echter ook geassocieerd met het ontstaan van bijnierproblemen.

Huisvesting


Fretten zijn zeer mobiele dieren en gaan graag op verkenning. Een ruime kooi en veel beweging buiten de kooi is noodzakelijk. Een fret kan makkelijk 2 uur per dag op verkenning gaan in een huis. Zorg wel dat de omgeving aangepast is aan een fret. Zo zullen ze graag onder de zetel kruipen en eventueel zelfs het schuim van de zetel gaan opeten waardoor ze maag-darmverstoppingen kunnen krijgen. Ook zorg je best dat kabels goed opgeborgen zitten zodat je fret er niet aan kan. Het hok zelf moet ruim zijn, ideaal met een tralies opzij. Glazen of plexiglas kooien zijn niet geschikt voor fretten omwille van het tekort aan ventilatie. De onderkant van de kooi kan je best in plastic voorzien. Eventueel kan ook hout, maar hierbij moet je rekening houden dat het hout niet de mogelijkheid heeft om de urine te absorberen. Zorg in het hok zeker ook voor 1 slaap- of schuilplaats per fret. Oude T-shirts, handdoeken of hangmatten kunnen hiervoor dienen. In de speciaalzaken kan je ook nog vele attributen voor fretten terugvinden.
Een fret kan je makkelijk op een kattenbak leren gaan. Hou er wel rekening mee dat fretten graag in een hoekje hun behoefte doen en kies dus voor een kattenbak die je in een hoek kan plaatsen en die in die hoek hoog genoeg is zodat de uitwerpselen er niet naast vallen. Loopt je fret los in huis dan zorg je best voor meerdere kattenbakken, zodat ze niet helemaal terug moeten naar hun hok. Indien ze wel terug moeten naar hun hok zijn ze soms niet op tijd en zullen ze het ergens anders in huis doen.


Kooiverrijking
Zorg dat je fret zich niet gaat vervelen en speel met hem. Een fret is dol op kattenspeeltjes of pvc-buizen om in op verkenning te gaan. Zorg er wel voor dat het speelgoed aangepast is aan je fret. Rubber of schuim wordt al snel kapot gebeten en ingeslikt zodat dit verstoppingen van de darm kan veroorzaken. Harde speelgoedjes zijn beter geschikt. Verstop ook het eten op verschillende plaatsen en wissel af tussen hard en zacht. Fretten houden ook van spelen met water en zand. Een zandbakje of een plastic bakje met wat water in vinden ze heerlijk. Geef dit niet continu maar af en toe, zodat het een echte speeltijd wordt!

Voeding


Fretten zijn van nature obligate carnivoren. Dit zorgt ervoor dat hun dieet hoofdzakelijk bestaat uit eiwitten. Daarnaast hebben fretten een zeer korte maag-darmstelsel. De transittijd van voeding bij fretten bedraagt slechts 3-4 uur. Commercieel zijn verschillende soorten frettenvoeding beschikbaar. In onze praktijk verdelen wij voeding van Supreme Science speciaal voor fretten. Frettenvoeding bevat typisch 30-35% eiwitgehalte van dierlijke oorsprong en 15-20% vetgehalte. Fretten verteren koolhydraten zeer slecht en voeding moet dus arm zijn aan koolhydraten. Je kan je fret een mengeling geven van vlees/gevogelte/vis, speciale frettenkorrels met als snoepje kwaliteitsvolle blikvoeding voor katten. Hou er ook rekening mee om je voeding hier en daar te verstoppen, dit stimuleert het natuurlijke jachtgedrag van je fret.
Naast voeding moet ook water continu ter beschikking gesteld worden. Dit kan in een bakje met water of een drinknippel. Zorg er wel voor dat het bakje met water niet omgestoten kan worden door je fret aangezien deze er graag mee gaat spelen.